Προσπάθειες κατά της λαθροθηρίας στην Ιταλία δίνουν στο Μελισσοσιάχινο μια γλυκιά γεύση επιτυχίας

03 Μαΐου 2019

Το Μελισσοσιάχινο δεν φοβάται τα τσιμπήματα από μυρμιδώνες και σφήκες, αλλά μπροστά στη λαθροθηρία είναι ανυπεράσπιστο. Στην Ιταλία, εκστρατείες κατά της λαθροθηρίας πυροδότησαν τη δημιουργία ενός εξαιρετικά επιτυχημένου κινήματος, το οποίο έσωσε χιλιάδες Μελισσοσιάχινα.

Το Μελισσοσιάχινο είναι ένα από τα επτά εμβληματικά πουλιά της εκστρατείας ‘Ταξίδι για Επιβίωση’ (Flight for Survival) που έχει στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με το εύρος και την κλίμακα της παράνομης θανάτωσης μεταναστευτικών πουλιών.

Το Μελισσοσιάχινο Pernis apivorus είναι ένα πουλί αντιφάσεων. Σε αντίθεση με το όνομά του, οι μέλισσες δεν αποτελούν την κύρια πηγή τροφής του. Εξαρτάται περισσότερο από τις προνύμφες μυρμιδώνων και σφηκών. Από το σημείο που κάθεται, μετακινεί το κεφάλι του από την μία πλευρά στην άλλη και χρησιμοποιεί την αιχμηρή του όραση, για να εντοπίσει τα έντομα αυτά και να τα ακολουθήσει πίσω στη φωλιά τους. Εκεί, βγάζει τα μακριά του νύχια, σκάβει ολόκληρη τη φωλιά και συχνά τη μεταφέρει στο έδαφος για να τη λεηλατήσει περαιτέρω.

Το Μελισσοσιάχινο έχει κάποιες συναρπαστικές προσαρμογές, οι οποίες το προστατεύουν από τα τσιμπήματα. Μια φυσική πανοπλία από φτερά που μοιάζουν με λέπια προστατεύει το κεφάλι του και μια χημική αποτρεπτική επίστρωση πιστεύεται ότι προστατεύει το φτέρωμά του. Πρόκειται για ένα δύσκολο τρόπο ζωής, αλλά κανένα άλλο είδος δεν το κάνει αυτό - στην πραγματικότητα, είναι ο μόνος γνωστός θηρευτής της μεγαλύτερης σφήκας στον κόσμο (Asian Giant Hornet). Και για όσους πιστεύουν ότι οι μυρμιδώνες δεν εξυπηρετούν σε τίποτα, ίσως να χαρούν με τη γνώση ότι παρέχουν ένα πλούσιο γεύμα σε αυτό το μεγαλοπρεπές αρπακτικό.

Ένα Μελισσοσιάχινο εν δράσει:


Αλλά η διατροφή του δεν είναι η μόνη αντίφαση. Το Μελισσοσιάχινο δεν ανήκει στην οικογένεια των σιαχινιών όπως λέει το όνομά του, αλλά είναι στην πραγματικότητα πιο στενά συνδεδεμένο με τους ικτίνους. Ο κυρίαρχος χρωματικός τύπος του Μελισσοσιάχινου πολύ συχνά μοιάζει με αυτόν που έχουν άλλα είδη αρπακτικών (π.χ. της Γερακίνας), τα οποία είναι συνήθως πιο βαριά και πιο ισχυρά.  Η τεράστια αυτή μεταβλητότητα στον χρωματισμό του Μελισσοσιάχινου μπορεί να θεωρηθεί ως μια στρατηγική μιμητισμού η οποία εξελίχθηκε για να προστατεύσει το Μελισσοσιάχινο από επιθέσεις από μεγαλύτερα αρπακτικά, όπως το Διπλοσιάχινο.

Η τελική αντίφαση βρίσκεται στο 'ευρωπαϊκό' κομμάτι του αγγλικού ονόματός του (European Honey Buzzard), αφού το είδος δεν μένει μόνο σε μια ήπειρο. Αντ’ αυτού, περνά τον χειμώνα στην τροπική Αφρική, ταξιδεύοντας στην Ευρώπη για να φωλιάσει. Κατά τη μετανάστευση, αυτό το μοναχικό είδος μαζεύεται σε κοπάδια συνήθως, χρησιμοποιώντας το μαγνητικό πεδίο της γης για να προσανατολιστεί σε συνδυασμό με την απίστευτη οπτική μνήμη του για διάφορα γεωγραφικά σημεία αλλά και την ικανότητα του να εκμεταλλεύεται τους ανέμους. Όπως και ο Λευκός Πελαργός Ciconia ciconia, το Μελισσοσιάχινο αποφεύγει να ταξιδέψει πάνω από τη Μεσόγειο Θάλασσα, γιατί δεν υπάρχουν θερμά ρεύματα για να το βοηθήσουν στο ταξίδι του. Αντ' αυτού, τα κοπάδια συσσωρεύονται στα στενότερα θαλάσσια περάσματα, όπως το Στενό του Γιβραλτάρ και το Στενό της Μεσσήνης, στην Ιταλία.

Είναι εδώ που γίνονται εύκολοι στόχοι των λαθροθήρων, οι οποίοι σκοτώνουν τεράστιους αριθμούς μεταναστευτικών πουλιών για διασκέδαση πυροβολώντας τα. Το Στενό της Μεσσήνης, στο νότιο άκρο της Ιταλίας, ήταν κάποτε ένα από τα χειρότερα «μαύρα σημεία» στην Ευρώπη για την παράνομη θανάτωση αρπακτικών. Στην πραγματικότητα, περίπου 5.000 Μελισσοσιάχινα σκοτώνονταν παράνομα εκεί κάθε χρόνο. Αλλά κατά τη δεκαετία του 1980, κάτι απίστευτο άρχισε να συμβαίνει.

Η LIPU (BirdLife στην Ιταλία) είχε την πρωτοποριακή ιδέα να διοργανώσει οργανωμένες εκστρατείες κατά της λαθροθηρίας, όπου εθελοντές από όλο τον κόσμο έφταναν στην περιοχή για να προσέχουν τα μεταναστευτικά πουλιά. Μόνο και μόνο η παρουσία των εθελοντών στην περιοχή αποθάρρυνε πολλούς λαθροθήρες. Επιπλέον, οι εθελοντές ήταν σε επιφυλακή και κατήγγειλαν άμεσα τυχόν περιστατικά παράνομης θανάτωσης, με τη βοήθεια του Εθνικού Δασικού Σώματος. Τα πρώτα χρόνια ήταν δύσκολα, με απειλές, σωματικές επιθέσεις, πυροβολισμούς σε αστυνομικά οχήματα και ελικόπτερα, ακόμη και βομβιστική επίθεση στο τοπικό γραφείο της LIPU, αλλά η συνεχής προσπάθεια καταπολέμησης της παράνομης αυτής δραστηριότητας απέδωσε εν τέλει καρπούς.

Τριάντα χρόνια αργότερα, η προσπάθεια συνεχίζεται, με περισσότερους υποστηρικτές. Με τα χρόνια, οι εκστρατείες αυτές άλλαξαν τις τοπικές νοοτροπίες και τώρα μέλη της κοινότητας εργάζονται μαζί με τους εθελοντές για να προστατεύσουν τα πουλιά που περνούν από την περιοχή τους. Επιπλέον, η LIPU και οι εθελοντές της έχουν αναπτύξει ένα δίκτυο παρακολούθησης που παρέχει εκ των προτέρων πληροφορίες στην αστυνομία σχετικά με το πού θα προσγειώνονται τα αρπακτικά που καταφθάνουν - επιτρέποντάς τους να είναι παρόντες στις σωστές τοποθεσίες την κατάλληλη στιγμή.

Το αποτέλεσμα ήταν απίστευτο. Ο αριθμός των Μελισσοσιάχινων που θανατώθηκαν μειώθηκε από 5.000 σε μόλις 100 και, αν δεν είχε αντιμετωπιστεί το πρόβληματα αυτό, εκτιμάται ότι τα τελευταία 30 χρόνια θα είχαν πεθάνει τουλάχιστον 85.000 Μελισσοσιάχινα.

Πρόκειται για μια εμπνευσμένη ιστορία ελπίδας, η οποία αναδεικνύει τη δύναμη της συνεργασίας - αλλά η οποία δεν έχει τελειώσει ακόμα. Σε ολόκληρη την υπόλοιπη Ιταλία, η παράνομη θανάτωση με πυροβολισμό εξακολουθεί να υφίσταται. Η LIPU κοιτάζει τώρα πέρα από αυτή την περιοχή με σκοπό να επεκτείνει αυτή την επιτυχία για να αντιμετωπίσει την παράνομη θανάτωση Σκορταλλών Alauda arvensis και ορτυκιών στην Απουλία ή την παράνομη παγίδευση Αμπελοπουλλιών Sylvia atricapilla στη Σαρδηνία. Υπάρχουν επίσης σχέδια για τη στήριξη του βιοπορισμού των τοπικών κατοίκων, προωθώντας την περιοχή αυτή ως προορισμό για τουρισμό πτηνοπαρατήρησης. Έχουμε δει τι είναι δυνατό και με τη βοήθειά σας, μπορούμε να προσφέρουμε και σε άλλα είδη τη γλυκιά γεύση της επιτυχίας.

Βοηθήστε το Μελισσοσιάχινο και άλλα μεταναστευτικά είδη υποστηρίζοντας την εκστρατεία ‘Ταξίδι για Επιβίωση’, η οποία ακολουθεί τα ταξίδια 7 μεταναστευτικών πουλιών παρουσιάζοντας το έργο εταίρων του BirdLife για την καταπολέμηση της παράνομης θανάτωσης πουλιών κατά μήκος των διαδρομών τους.

 

Η φύση σε
χρειάζεται

Δώσε δύναμη στη φωνή μας. Γίνε μέλος μας και υποστήριξε το έργο μας για την προστασία των άγριων πουλιών και της φύσης της Κύπρου.


Ημερολόγιο 2019

Για το 2019 επιλέξαμε να αναδείξουμε τη Χερσόνησο Ακρωτηρίου και τη σημασία της για τα πουλιά.

Λάβετε τα νέα μας μέσω e-mail
Εγγραφείτε στο ενημερωτικό μας δελτίο


Τ.Θ. 12026
2340, Λευκωσία, Κύπρος
(+357) 22 455 072

 
Ακολουθήστε μας: