Πτηνοπαρατηρητές, έχετε τα μάτια σας ανοιχτά για ξένα είδη

29 Αυγούστου 2018

Για εκατομμύρια χρόνια, τα οικοσυστήματα σε διάφορα μέρη του κόσμου έχουν εξελιχθεί ανεξάρτητα το ένα από το άλλο και τα είδη που βρίσκονται στο κάθε οικοσύστημα έχουν προσαρμοστεί για να συμβιώνουν σε μια ευαίσθητη ισορροπία. Φυσικά εμπόδια, όπως οροσειρές, έρημοι και ωκεανοί, κρατούν τα οικοσυστήματα χωριστά. Ωστόσο, οι άνθρωποι μεταφέρουν ζώα και φυτά σε όλο τον κόσμο, μερικές φορές σκόπιμα, όπως με τα ζώα κτηνοτροφίας και τα κατοικίδια, και μερικές φορές κατά λάθος, όπως με τους αρουραίους και τα ποντίκια «λαθρεπιβάτες» στα σκάφη. Πολλά από αυτά τα εισαγόμενα είδη δεν επιβιώνουν στη ​​φύση στο νέο περιβάλλον, αλλά κάποια από αυτά ευδοκιμούν και εξαπλώνονται και μπορούν να διαταράξουν σοβαρά την ισορροπία στο νέο οικοσύστημα όπου έχουν μεταφερθεί ή ακόμη και να αλλάξουν εντελώς το οικοσύστημα αυτό.

Τα χωροκατακτητικά ξένα είδη είναι ζώα και φυτά που έχουν εισαχθεί εξαιτίας του ανθρώπου σε ένα μέρος όπου δεν βρίσκονται κανονικά, με σοβαρές αρνητικές συνέπειες για το νέο τους περιβάλλον. Τα χωροκατακτητικά ξένα είδη αποτελούν έναν από τους βασικούς λόγους εξαφάνισης ειδών και απώλειας της βιοποικιλότητας παγκοσμίως. Αποτελούν επίσης τον πιο κοινό παράγοντα που έχει συμβάλει στην εξαφάνιση ειδών πουλιών τα τελευταία 500 χρόνια. Εξάλλου, προκαλούν κάθε χρόνο ζημιά πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ το χρόνο στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Αυτοί είναι οι λόγοι για τους οποίους η ΕΕ εξέδωσε το 2015 νομοθεσία για την αντιμετώπιση του προβλήματος των χωροκατακτητικών ξένων ειδών σε όλα τα κράτη μέλη: τον Κανονισμό για τα ΧΞΕ. Ο Κανονισμός αυτός περιλαμβάνει ένα κατάλογο χωροκατακτητικών ξένων ειδών (ο Ενωσιακός κατάλογος), για τα οποία απαιτούνται συντονισμένα μέτρα σε ολόκληρη την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων περιορισμών στην κατοχή, εισαγωγή, εμπορία, αναπαραγωγή και καλλιέργεια των ειδών του καταλόγου. Προτεραιότητα έχει η πρόληψη, αλλά τα κράτη μέλη καλούνται επίσης να λάβουν μέτρα για τη διαχείριση χωροκατακτητικών ξένων ειδών που έχουν ήδη εγκατασταθεί σε μια περιοχή.

Ο Ενωσιακός κατάλογος ενημερώνεται τακτικά καθώς νέες επιστημονικές πληροφορίες γίνονται διαθέσιμες. Αυτή τη στιγμή, ο κατάλογος περιλαμβάνει τέσσερα είδη πουλιών: την Αλωπόχηνα Alopochen aegyptiacus, την Ινδική Κουρούνα Corvus splenden, το Αμερικανικό Κεφαλούδι Oxyura jamaicenci και την Ιερή Ίβιδα Threskiornis aethiopicus. Αυτά τα πουλιά προσαρμόζονται εύκολα σε νέες συνθήκες και οι πληθυσμοί τους εξαπλώνονται γρήγορα, θέτοντας σε κίνδυνο τα τοπικά είδη, μέσω ανταγωνισμού για τροφή και περιοχές φωλιάσματος, θήρευσης ή ακόμη και μέσω υβριδισμού με άλλα είδη πουλιών, όπως συμβαίνει με το Αμερικανικό Κεφαλούδι και το πολύ σπανιότερο συγγενή του το Ευρωπαϊκό Κεφαλούδι Oxyura leucocephala.

Η Αλωπόχηνα, η Ινδική Κουρούνα και το Αμερικανικό Κεφαλούδι έχουν εντοπιστεί στην Κύπρο τα τελευταία χρόνια, αλλά δεν έχουν εγκατεστημένους πληθυσμούς. Αυτά τα είδη θα μπορούσαν να αποτελέσουν καταστροφική απειλή για τη βιοποικιλότητά μας αν εγκατασταθούν στην Κύπρο. Πτηνοπαρατηρητές που περνούν πολλές ώρες κάθε εβδομάδα έξω στο πεδίο μπορούν να έχουν τα μάτια τους ανοιχτά για τα είδη αυτά, αλλά και για όλα τα άλλα είδη του Ενωσιακού καταλόγου. Μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες στο ενημερωτικό φυλλάδιο που έχει ετοιμάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εδώ ή στην εφαρμογή (app) για φορητές συσκευές εδώ.

Εάν εντοπίσετε ένα χωροκατακτητικό ξένο είδος, μη διστάσετε να μας ενημερώσετε ή να ενημερώσετε άμεσα το Τμήμα Περιβάλλοντος για να βοηθήσετε στην προστασία των οικοσυστημάτων του νησιού μας.

Η φύση σε
χρειάζεται

Δώσε δύναμη στη φωνή μας. Γίνε μέλος μας και υποστήριξε το έργο μας για την προστασία των άγριων πουλιών και της φύσης της Κύπρου.


Ημερολόγιο 2019

Για το 2019 επιλέξαμε να αναδείξουμε τη Χερσόνησο Ακρωτηρίου και τη σημασία της για τα πουλιά.

Λάβετε τα νέα μας μέσω e-mail
Εγγραφείτε στο ενημερωτικό μας δελτίο


Τ.Θ. 12026
2340, Λευκωσία, Κύπρος
(+357) 22 455 072

 
Ακολουθήστε μας: