Τρία βαριά πλήγματα για τη φύση της Κύπρου: υποσκάπτεται το δίκτυο Natura 2000

02 Ιουλίου 2019

Σε μια περίοδο όπου η φύση περνά μία άνευ προηγουμένου κρίση, τα κράτη τώρα, περισσότερο από ποτέ, έχουν την υποχρέωση να προστατεύουν τις περιοχές Natura 2000. Στην περίπτωση της Κύπρου, όμως, το κράτος όχι μόνο αποτυγχάνει να προστατεύσει τις πολύτιμες αυτές περιοχές, αλλά τις καταστρέφει, εθελοτυφλώντας μπροστά στην κρίση και μπροστά στους ίδιους του τους νόμους. Πιο κάτω, οι τρεις πρόσφατες περιπτώσεις ‘ντροπή’ για την προστασία του δικτύου Natura 2000 στην Κύπρο. Ο Πτηνολογικός καλεί τις αρχές της Δημοκρατίας -αλλά και των Βρετανικών Βάσεων- να αλλάξουν πορεία, πριν να είναι αργά.

1. Αυτοκινητόδρομος Πάφου – Πόλις Χρυσοχούς

Σπιζαετός © Michele Mendi
 
Ποιο είναι το πρόβλημα; Παρόλο που η οικολογική αξιολόγηση του έργου κατέληξε ξεκάθαρα στο ότι το έργο θα επιφέρει σημαντικές αρνητικές και μόνιμες επιπτώσεις για τη φύση, και παρόλο που υπάρχει ξεκάθαρη εναλλακτική λύση βελτίωσης του υφιστάμενου δρόμου, το Υπουργικό Συμβούλιο αγνόησε όλους αυτούς τους παράγοντες καθώς και τα αρμόδια τμήματα και αποφάσισε την κατασκευή του νέου αυτοκινητόδρομου για «επιτακτικούς λόγους σημαντικού δημοσίου συμφέροντος». Αυτό ισοδυναμεί με μια καθόλα ατεκμηρίωτη δικαιολογία για να θυσιαστεί το «κοινό καλό» στον βωμό της «ανάπτυξης», με καταστροφικές οικονομικές και οικολογικές επιπτώσεις.
 
Γιατί είναι πρόβλημα; Ο τεράστιος αυτοκινητόδρομος, ο οποίος θα διέρχεται από πέντε κοιλαδογέφυρες και δύο σήραγγες, θα διασχίσει ένα άθικτο και υψηλής οικολογικής αξίας τοπίο, συμπεριλαμβανομένης της προστατευόμενης περιοχής «Κοιλάδα Έζουσας». Εμβληματικά είδη πουλιών όπως ο Σπιζαετός (Aquila fasciata), το Διπλογέρακο (Buteo rufinus), ο Ζάνος (Falco peregrinus), η Κράγκα (Coracias garrulus) καθώς και τα ενδημικά μας είδη Σκαλιφούρτα (Oenanthe cypriaca) και Τρυπομάζης (Sylvia melanothorax), θα υποστούν ένα σημαντικό πλήγμα, κυρίως λόγω ενόχλησης και απώλειας σημαντικού βιότοπου.
 
Τι πήγε λάθος; Από το 1998 υπάρχει τεχνοοικονομική μελέτη που συστήνει ως βέλτιστη λύση τη βελτίωση/αναβάθμιση του υφιστάμενου δρόμου Πάφος-Πόλις, αντί την κατασκευή νέου δρόμου. Ο Γενικός Ελεγκτής έχει επισημάνει ότι στη βάση σχετικού νόμου ο νέος αυτοκινητόδρομος όπως σχεδιάστηκε δεν είναι οικονομικά βιώσιμος, αφού το κόστος του δεν δικαιολογείται από τα κυκλοφοριακά δεδομένα της περιοχής. Το Υπουργικό Συμβούλιο αγνόησε την εναλλακτική αυτή όπως και τη γνωμάτευση του Τμήματος Περιβάλλοντος για τις οικολογικές επιπτώσεις του έργου.
 
Τι έπρεπε να είχε γίνει; Ο Πτηνολογικός αναρωτιέται τι εξυπηρετεί ένα τόσο μεγαλεπήβολο και περιβαλλοντικά επιβλαβές έργο όταν υπάρχει ξεκάθαρη εναλλακτική που δεν επιβαρύνει τους φορολογούμενους πολίτες, ούτε το περιβάλλον.

2. Αιολικό πάρκο εντός της προστατευόμενης περιοχής Natura 2000 «Κόσιη-Παλλουρόκαμπος»

Διπλογέρακο © M. Bağ​ 
 
Ποιο είναι το πρόβλημα; Από το 2006 είναι σε ισχύ Υπουργική Εντολή που δεν επιτρέπει τη χωροθέτηση αιολικού πάρκου εντός περιοχών Natura 2000.  Το εν λόγω αιολικό πάρκο όμως έχει πάρει το πράσινο φως από τις Αρμόδιες Αρχές.
 
Γιατί είναι πρόβλημα; Η συγκεκριμένη περιοχή προστατεύεται για ένα αριθμό ειδών πουλιών, συμπεριλαμβανομένου του Διπλογέρακου Buteo rufinus, με τουλάχιστον τρία ζευγάρια να φωλιάζουν στην περιοχή. Οι επιπτώσεις των αιολικών πάρκων σε αρπακτικά όπως το Διπλογέρακο είναι ευρέως γνωστές και τεκμηριωμένες. Οι θανατηφόρες συγκρούσεις με τα γιγαντιαία περιστρεφόμενα πτερύγια των ανεμογεννητριών έχουν σοβαρές επιπτώσεις στον πληθυσμό αρπακτικών πουλιών, αφού αυτά αναπαράγονται με αργότερους ρυθμούς από άλλα είδη πουλιών.
 
Τι πήγε λάθος; Πρώτον, αγνοήθηκε παντελώς η σχετική Υπουργική Εντολή. Δεύτερον, η Μελέτη που εξέτασε τις επιπτώσεις του έργου καθώς και η σχετική έκθεση του Τμήματος Περιβάλλοντος αδυνατούν να διασφαλίσουν ότι δεν θα υπάρξουν επιπτώσεις στο Διπλογέρακο. Τρίτον, δεν εξέτασαν τις επιπτώσεις από την επακόλουθη απώλεια του βιοτόπου, ο οποίος αυτή τη στιγμή παρουσιάζει ένα πλούσιο μωσαϊκό από φυσική βλάστηση, καλλιέργειες και πεύκα, και είναι ιδανικός για το Διπλογέρακο και τα άλλα είδη πουλιών για τα οποία προστατεύεται η περιοχή.
 
Τι έπρεπε να είχε γίνει; Πέρα από το εμφανές, δηλαδή συμμόρφωση με την Υπουργική Εντολή για τη χωροθέτηση ανεμογεννητριών και αιολικών πάρκων, εξεύρεση εναλλακτικής τοποθεσίας για χωροθέτηση του αιολικού πάρκου εκτός προστατευόμενης περιοχής.
 

3. Φωτοβολταϊκό πάρκο ΑΗΚ σε Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά και πλησίον δύο περιοχών Natura 2000 στη Χερσόνησο Ακρωτηρίου

Μαυρομμάτης © Guy Shorrock
 
Ποιο είναι το πρόβλημα; Παρά τις αρνητικές θέσεις τόσο αρμόδιων τμημάτων όσο και περιβαλλοντικών ΜΚΟ σχετικά με τη χωροθέτηση του φωτοβολταϊκού πάρκου, και χωρίς να έχουν εξεταστεί εναλλακτικές λύσεις, το Τμήμα Περιβάλλοντος έχει δώσει το πράσινο φως για το έργο στην περιοχή.
 
Γιατί είναι πρόβλημα; Η περιοχή στην οποία θα τοποθετηθεί το έργο είναι ιδιαίτερα σημαντική για δύο είδη αρπακτικών πουλιών, τον Μαυρομμάτη (Falco eleonorae) και το Μαυροφάλκονο (Falco vespertinus). Τα απειλούμενα αυτά είδη χρησιμοποιούν την περιοχή για να τραφούν και να κουρνιάσουν, και έχουν ήδη χάσει και θα χάσουν σημαντικό από τον βιότοπο τους στην περιοχή από υφιστάμενα ή προσεχή έργα, όπως το καζίνο, γήπεδο γκολφ και κατοικίες. Το φωτοβολταϊκό πάρκο, έκτασης 160.500 τετραγωνικών μέτρων και ένα από τα μεγαλύτερα που έχουν αδειοδοτηθεί μέχρι σήμερα στην Κύπρο, θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στα δύο αυτά είδη πουλιών και θα επηρεάσει τη συνεκτικότητα του αγροτικού τοπίου της περιοχής.
 
Τι πήγε λάθος; Πρώτον, έχουν αγνοηθεί οι θέσεις των αρμόδιων τμημάτων που τάχθηκαν ενάντια στο έργο σε σχέση με τη χωροθέτησή του και δεύτερον, τα μέτρα που προτείνονται για μετριασμό των επιπτώσεων όχι μόνο δεν είναι ικανοποιητικά, αλλά είναι μέτρα τα οποία θα έπρεπε ήδη να εφαρμόζονται για την περιοχή, ως μέρος του διαχειριστικού σχεδίου της περιοχής.
 
Τι έπρεπε να είχε γίνει; Όπως και στην περίπτωση του αιολικού πάρκου, ο Πτηνολογικός τονίζει την ανάγκη για εξεύρεση εναλλακτικής τοποθεσίας για χωροθέτηση του φωτοβολταϊκού πάρκου μακριά από προστατευόμενες περιοχές. Ο Πτηνολογικός στηρίζει τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Αυτές όμως πρέπει να βασίζονται και να είναι σε συνέργεια με άλλες πολιτικές του Κράτους, όπως η προστασία των περιοχών Natura 2000, που αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της στρατηγικής την ΕΕ για τη βιοποικιλότητα.
 

Η φύση σε
χρειάζεται

Δώσε δύναμη στη φωνή μας. Γίνε μέλος μας και υποστήριξε το έργο μας για την προστασία των άγριων πουλιών και της φύσης της Κύπρου.


Υιοθέτησε ένα Γύπα

Υιοθέτησε συμβολικά ένα πουλί και βοήθησέ μας να συνεχίσουμε το έργο μας για την προστασία των πουλιών της Κύπρου και των βιοτόπων τους.

Λάβετε τα νέα μας μέσω e-mail
Εγγραφείτε στο ενημερωτικό μας δελτίο


Τ.Θ. 12026
2340, Λευκωσία, Κύπρος
(+357) 22 455 072

 
Ακολουθήστε μας: