Έξι φορείς ενώνουν δυνάμεις και πόρους για την προστασία και διατήρηση τριών εμβληματικών αρπακτικών πουλιών της Κύπρου: του Γύπα (Gyps fulvus), του Σπιζαετού (Aquila fasciata) και της Αετογερακίνας (Buteo rufinus).

Το έργο «Raptors for LIFE», το οποίο θα ξεκινήσει επίσημα τον Οκτώβριο 2026 με συγχρηματοδότηση από το πρόγραμμα LIFE της ΕΕ, υλοποιείται από το BirdLife Cyprus ως επικεφαλής εταίρος, μαζί με την Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας, το Vulture Conservation Foundation, το Γενικό Χημείο του Κράτους, την Αστυνομία Κύπρου και την Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου. Μέσα από αυτή τη συνεργασία, το έργο στοχεύει στη μακροπρόθεσμη διατήρηση αυτών των ειδών, αντιμετωπίζοντας τις κύριες απειλές που αυξάνουν τα ποσοστά  θνησιμότητας τους, όπως η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων, η ηλεκτροπληξία και πρόσκρουση σε υποδομές μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, ο πυροβολισμός τους και ο πνιγμός σε ανοικτές δεξαμενές νερού.

Στην Κύπρο, ο Γύπας βρίσκεται σε ιδιαίτερα κρίσιμη κατάσταση, με τον πληθυσμό του να αριθμεί μόλις 37 άτομα. Τα τελευταία χρόνια, η τοποθέτηση δηλητηριασμένων δολωμάτων και η ηλεκτροπληξία έχουν αναδειχθεί ως οι σημαντικότερες απειλές για την επιβίωσή του.

Ο Σπιζαετός, ο μοναδικός αετός που εξακολουθεί να φωλιάζει στην Κύπρο, παραμένει ευάλωτος στην καταδίωξη, δηλητηρίαση και κινδύνους από ενεργειακές υποδομές.

Η Αετογερακίνα, αν και έχει επεκτείνει την παρουσία της στο νησί τις τελευταίες δεκαετίες, εντούτοις αντιμετωπίζει σοβαρές απειλές όπως ο πυροβολισμός, η ηλεκτροπληξία, οι προσκρούσεις και ο πνιγμός, οι οποίες απαιτούν την περαιτέρω και εις βάθος μελέτη του είδους.

Το έργο αξιοποιεί και επεκτείνει τα σημαντικά αποτελέσματα δύο προηγούμενων έργων, του «LIFE with Vultures» και του «LIFE Bonelli’s eastMed» τα οποία ολοκληρώθηκαν πρόσφατα. Τα έργα αυτά συνέβαλαν καθοριστικά στην ενίσχυση της προστασίας του Γύπα και του Σπιζαετού στην Κύπρο και μέσω αυτών κατανοήθηκαν οι διάφορες αιτίες θανάτου για το κάθε είδος και το μέγεθος της επίπτωσης αυτών στο πληθυσμό τους. Ειδικότερα όσον αφορά τον Γύπα, επιτεύχθηκε σημαντική ενίσχυση του πληθυσμού μέσω μεταφορών και απελευθερώσεων ατόμων από την Ισπανία, ενώ παράλληλα ενδυναμώθηκε η συνεργασία των αρμόδιων αρχών για την πρόληψη και αντιμετώπιση της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων. Το νέο έργο χτίζει πάνω σε αυτή την εμπειρία και την πολύτιμη γνώση που αποκτήθηκε, διευρύνοντας τις  για τα τρία είδη αρπακτικών πουλιών και ενισχύοντας περαιτέρω τις δράσεις για τη μείωση των απειλών που αντιμετωπίζουν. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμμετοχή των αρμόδιων κρατικών αρχών ως επίσημων εταίρων του έργου, αξιοποιώντας την επιτυχημένη συνεργασία που αναπτύχθηκε στα προηγούμενα έργα.

Μέσα από το «Raptors for LIFE» θα υλοποιηθούν στοχευμένες δράσεις πεδίου, θεσμικές παρεμβάσεις και δράσεις ενημέρωσης, όπως:

• ενίσχυση τεχνογνωσίας όσον αφορά την ανίχνευση δηλητηρίων σε δολώματα με την αγορά νέου εξοπλισμού και εξιδεικευμένων εκπαιδεύσεων
• εντοπισμός μη αναμενόμενων δηλητηρίων σε περιστατικά δηλητηρίασης για έγκαιρη πρόληψη νέων απειλών
• παροχή αξιόπιστων επιστημονικών αποδεικτικών στοιχείων μέσω αναλύσεων για την αποτελεσματική στήριξη της ποινικής διαδικασίας σε υποθέσεις δηλητηρίασης άγριας ζωής
• ενίσχυση των μέτρων κατά της παράνομης τοποθέτησης δηλητηριασμένων δολωμάτων και δημιουργία επιπλέον Ομάδας Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων με ειδικά εκπαιδευμένο σκύλο
• σήμανση και παρακολούθηση πουλιών με πομπούς GPS
• παρεμβάσεις σε επικίνδυνα σημεία του δικτύου μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας για μείωση ηλεκτροπληξιών και προσκρούσεων
• μέτρα αποφυγής πνιγμών σε ανοικτές δεξαμενές
• ενίσχυση του πληθυσμού του Γύπα μέσω απελευθέρωσης επιπλέον ατόμων
• βελτίωση των διαδικασιών  διερεύνησης και δίωξης εγκλημάτων κατά της άγριας ζωής
• ενημέρωση και ενεργή εμπλοκή κυνηγών, κτηνοτρόφων, γεωργών, κατοίκων της υπαίθρου, μαθητών καθώς και του ευρύτερου κοινού
• ενίσχυση τεχνογνωσίας για θέματα που αφορούν τον κάθε φορέα μέσω εκπαιδεύσεων και σεμιναρίων σε συνεργασία με οργανισμούς από το εξωτερικό.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη συνεργασία μεταξύ αρμόδιων αρχών, επιστημονικών φορέων, περιβαλλοντικών οργανώσεων και τοπικών κοινοτήτων. Πέρα από δράσεις στη φύση, η αποτελεσματική προστασία των αρπακτικών πουλιών απαιτεί συντονισμό, γνώση, εφαρμογή της νομοθεσίας και συμμετοχή των ανθρώπων που ζουν και δραστηριοποιούνται στην ύπαιθρο.

Το «Raptors for LIFE» φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα πιο ασφαλές μέλλον για τα μεγάλα αρπακτικά της Κύπρου και παράλληλα μέσα από τις δράσεις του να συμβάλει  στη διατήρηση και βελτίωση της βιοποικιλότητας, καθώς και στην προστασία των οικοσυστημάτων  και των  κοινοτήτων της κυπριακής υπαίθρου.