Το Terra Cypria, το BirdLife Cyprus και η Ομοσπονδία Περιβαλλοντικών Οργανώσεων Κύπρου (ΟΠΟΚ)  ανησυχούν για τον τρόπο που το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος ερμηνεύει και απαντά στις ξεκάθαρες συστάσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Οι τρεις περιβαλλοντικές οργανώσεις τονίζουν ότι ουσιαστικά το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος μεταθέτει επ’ αόριστο την εφαρμογή των νομικά δεσμευτικών και ουσιωδών όρων της περιβαλλοντικής έγκρισης του Σχεδίου Αειφόρου Ανάπτυξης Εθνικού Δασικού Πάρκου (ΕΔΠ) Ακάμα. Παράλληλα, επιχειρεί να δικαιολογήσει την αδυναμία μη εφαρμογής των όρων  για το δασικό δρόμο Λουτρά Αφροδίτης – Φοντάνα Αμορόζα[i], από το 2021 μέχρι σήμερα, αλλά και να προωθήσει ταυτόχρονα σχετικό αίτημα του Τμήματος Δασών, το οποίο εξετάζεται από το Τμήμα Περιβάλλοντος και προνοεί την εκτέλεση περαιτέρω εργασιών διαπλάτυνσης του δασικού δρόμου, πέραν των όσων έχουν ήδη εγκριθεί και υλοποιηθεί.

Σύμφωνα με χθεσινή ανακοίνωση[ii], η Ελεγκτική Υπηρεσία εκφράζει την έντονη ανησυχία της για την κατάσταση που επικρατεί στο δασικό δρόμο Λουτρά Αφροδίτης – Φοντάνα Αμορόζα και κυρίως για τη συνεχιζόμενη «ανεξέλεγκτη και επικίνδυνη χρήση του» από τα ιδιωτικά οχήματα επισκεπτών του ΕΔΠ Ακάμα, «συμπεριλαμβανομένων μικρών αυτοκινήτων που δεν είναι κατάλληλα για τέτοιου είδους διαδρομές» και «τετράτροχων μοτοσυκλετών (γουρούνων)». Όπως αναφέρεται, η ευρεία, ανεξέλεγκτη και επικίνδυνη χρήση του δασικού δρόμου Λουτρά Αφροδίτης – Φοντάνα Αμορόζα συνεχίζεται «κατά παράβαση των νομικά δεσμευτικών και ουσιωδών όρων» της Έκθεσης ΕΟΑ και της Γνωμάτευσης ΣΜΠΕ για το Σχέδιο Αειφόρου Ανάπτυξης ΕΔΠ Ακάμα, οι οποίες εκδόθηκαν από την Περιβαλλοντική Αρχή το 2021 και «καθορίζουν ρητά τα είδη των οχημάτων που επιτρέπεται να έχουν πρόσβαση στη συγκεκριμένη περιοχή». Σε αυτά τα πλαίσια, η Ελεγκτική Υπηρεσία, μεταξύ άλλων, συστήνει την «άμεση εφαρμογή ελεγχόμενης πρόσβασης στο οδικό δίκτυο της περιοχής, με εγκατάσταση μπάρας εισόδου και διέλευση αποκλειστικά οχημάτων που πληρούν τα ελάχιστα καθορισμένα κριτήρια», την «ουσιαστική και στοχευμένη ενημέρωση των επισκεπτών για τους κίνδυνους που εγκυμονούν», καθώς και την εφαρμογή των νομικά δεσμευτικών και ουσιωδών όρων της περιβαλλοντικής έγκρισης του Σχεδίου Αειφόρου Ανάπτυξης ΕΔΠ Ακάμα, «τόσο για σκοπούς περιβαλλοντικής προστασίας όσο και για σκοπούς δημόσιας ασφάλειας».

Σύμφωνα με σημερινή ανακοίνωση[iii], το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος διευκρινίζει ότι τα ζητήματα που καταγράφονται στις συστάσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, σε σχέση με την κατάσταση του οδικού δικτύου και την ανεξέλεγκτη πρόσβαση ιδιωτικών οχημάτων, «αντανακλούν πραγματικές προκλήσεις, τις οποίες το Υπουργείο έχει ήδη αναγνωρίσει και διαχειρίζεται». Παράλληλα, όμως, το καθ’ ύλην αρμόδιο Υπουργείο αναφέρει ότι «η διαχείριση της πρόσβασης των ιδιωτικών οχημάτων, παρότι είναι αναγκαία, δεν αρκεί από μόνη της, για να αντιμετωπιστούν οι πρακτικές και τεχνικές δυσχέρειες της περιοχής». Επιπλέον, υποστηρίζει ότι «η οριστική ρύθμιση του δρόμου συνδέεται με την ευρύτερη οργανωμένη λειτουργία του ΕΔΠ Ακάμα. Η εφαρμογή ελεγχόμενης πρόσβασης, η λειτουργία συστήματος μεταφοράς επισκεπτών και η συνολική ρύθμιση του οδικού δικτύου προϋποθέτουν, σε τελικό στάδιο, οδική υποδομή με κατάλληλα γεωμετρικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά, σύμφωνα με τις πρόνοιες του ολοκληρωμένου σχεδιασμού του ΕΔΠ Ακάμα».

Την ίδια στιγμή, εκπρόσωπος του Τμήματος Δασών δήλωσε σήμερα σε τηλεοπτική εκπομπή[iv] ότι «περιμένουμε αυτήν την εβδομάδα την περιβαλλοντική έγκριση ώστε την επόμενη ημέρα να μπούμε μέσα για να βελτιώσουμε το δρόμο». Επιπλέον, σημείωσε ότι «το να κλείσει ο δρόμος απλά δεν είναι η λύση». Οι δηλώσεις αυτές ουσιαστικά υποδηλώνουν ότι το αποτέλεσμα της εξέτασης του αιτήματος του Τμήματος Δασών φαίνεται ότι έχει προκαθοριστεί, χωρίς να έχει προηγηθεί η υποβολή και εξέταση Μελέτης Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης για το συγκεκριμένο έργο. Ως εκ τούτου, το Τμήμα Δασών συνεχίζει να λειτουργεί ωσάν η Χερσόνησος Ακάμα να αποτελεί ένα εργοτάξιο εκτέλεσης εργασιών οδοποιίας. Δυστυχώς, αυτό είναι το αποτέλεσμα της στάσης του αρμόδιου Υπουργείου, το οποίο δεν έχει προβεί μέχρι σήμερα στην απόδοση οποιωνδήποτε ευθυνών για τις σοβαρές παραβάσεις όρων κατά την εκτέλεση των εργασιών της Φάσης Α για τη βελτίωση του οδικού δικτύου του ΕΔΠ Ακάμα, ενώ παράλληλα δεν έχει προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες για τη διασφάλιση της πλήρους συμμόρφωσης του Τμήματος Δασών με τους όρους της περιβαλλοντικής έγκρισης του Σχεδίου Αειφόρου Ανάπτυξης ΕΔΠ Ακάμα.

Το Terra Cypria, το BirdLife Cyprus και η ΟΠΟΚ τονίζουν ότι η σκοπιμότητα, ο σχεδιασμός και οι εργασίες διαπλάτυνσης του δασικού δρόμου Λουτρά Αφροδίτης – Φοντάνα Αμορόζα που προτείνονται από το Τμήμα Δασών και προωθούνται, με βάση τη σημερινή ανακοίνωση, από το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος δεν συνάδουν με τους νομικά δεσμευτικούς και ουσιώδεις όρους της περιβαλλοντικής έγκρισης του Σχεδίου Αειφόρου Ανάπτυξης ΕΔΠ Ακάμα, καθότι:

• Είναι εκτός της φιλοσοφίας του Σχεδίου Αειφόρου Ανάπτυξης ΕΔΠ Ακάμα και επαναφέρουν προτάσεις που έχουν υποβληθεί στα πλαίσια προηγούμενων μελετών και έχουν απορριφθεί, ακόμη και από το ίδιο το Τμήμα Δασών.
• Επιφέρουν ουσιώδεις τροποποιήσεις των τεχνικών χαρακτηριστικών (π.χ. τελικό πλάτος οδοστρώματος) και των εκτιμώμενων επιπτώσεων (π.χ. μέγιστος φόρτος κυκλοφορίας), συνεπώς επηρεάζουν άμεσα το σχεδιασμό των έργων και των λειτουργιών του ΕΔΠ Ακάμα.
• Ανατρέπουν την προσέγγιση για ήπιες παρεμβάσεις στα πλαίσια της βελτίωσης του οδικού δικτύου του ΕΔΠ Ακάμα, καθώς και την προσέγγιση για την ενίσχυση της βιώσιμης κινητικότητας και μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των υποδομών, έργων και λειτουργιών του Σχεδίου Αειφόρου Ανάπτυξης ΕΔΠ Ακάμα.
• Αναιρούν την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων που έγινε στο παρελθόν και καταστρατηγούν τα μέτρα μετριασμού που προτάθηκαν από το Τμήμα Δασών, καθώς και τους νομικά δεσμευτικούς και ουσιώδεις όρους που τέθηκαν από την Περιβαλλοντική Αρχή.
• Επιφέρουν επιπρόσθετες πιέσεις στις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000, αντί να μετριάζουν τις ήδη υφιστάμενες (π.χ. βελτίωση πρόσβασης, αύξηση κυκλοφοριακού φόρτου και επισκεψιμότητας).
• Υποβαθμίζουν και αλλοιώνουν την Διατηρητέα Περιοχή Ειδικού Ενδιαφέροντος, Χαρακτήρα και Φυσικής Καλλονής Λουτρά Αφροδίτης – Φοντάνα Αμορόζα, η οποία κηρύχθηκε με βάση Διάταγμα Διατήρησης δυνάμει του άρθρου 38(1) του περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμου (ΚΔΠ 114/89) και στην οποία «καμιά μετατροπή του φυσικού περιβάλλοντος θα γίνεται ή οικοδομική εργασία θα εκτελείται».

Με βάση τα πιο πάνω, οι τρεις περιβαλλοντικές οργανώσεις απαιτούν την άμεση και πλήρη εφαρμογή των όρων της περιβαλλοντικής έγκρισης του Σχεδίου Αειφόρου Ανάπτυξης ΕΔΠ Ακάμα για το δασικό δρόμο Λουτρά Αφροδίτης – Φοντάνα Αμορόζα. Οποιαδήποτε προβλήματα παρατηρούνται και εγκυμονούν κινδύνους, τόσο για την περιβαλλοντική προστασία της περιοχής, όσο και για τη δημόσια ασφάλεια των επισκεπτών, προκύπτουν από τη μη εφαρμογή των νομικά δεσμευτικών και ουσιωδών όρων του Σχεδίου Αειφόρου Ανάπτυξης ΕΔΠ Ακάμα από το 2021 μέχρι σήμερα και όχι από τη μη υλοποίηση περαιτέρω εργασιών διαπλάτυνσης του δασικού δρόμου Λουτρά Αφροδίτης – Φοντάνα Αμορόζα, όπως προτείνεται από το Τμήμα Δασών και υποστηρίζεται από το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος.