Έργο για τo Αθρωποπούλλι
- Προγράμματα
Έργο για τo Αθρωποπούλλι
Το Αθρωποπούλλι
Το Αθρωποπούλλι Tyto alba είναι μία από τις έξι κουκουβάγιες που απαντούν στην Κύπρο. Το λευκό του πρόσωπο και φτέρωμα και οι χρυσές του φτερούγες το κάνουν να ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα είδη κουκουβάγιας της Κύπρου. Είναι αποκλειστικά νυχτόβιο και έχει εξαιρετική νυχτερινή όραση και ακοή και αθόρυβη πτήση. Χάρη σε αυτά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, το Αθρωποπούλλι είναι ο τέλειος θηρευτής τρωκτικών.
Μελέτες σχετικά με τη δίαιτα του Αθρωποπουλλιού δείχνουν ότι τρέφεται σχεδόν αποκλειστικά σε τρωκτικά, με το 96% της διατροφής του να αποτελείται από τρωκτικά, όπως αρουραίους, ποντίκια και μυγαλές. Ως αποτέλεσμα, ένα και μόνο Αθρωποπούλλι μπορεί να φάει έως και 1000 τρωκτικά ετησίως. Κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου, το Αθρωποπούλλι κυνηγά σε ακτίνα ενός χιλιομέτρου από τη φωλιά του, ενώ κάποιες φορές θα κυνηγήσει μέχρι και 4.5χλμ μακριά από αυτήν.
Το πρόβλημα με τα τρωκτικοκτόνα
Τα τρωκτικοκτόνα χρησιμοποιούνται εκτενώς στην Κύπρο με περίπου 300 τόνους αντιπηκτικού τρωκτικοκτόνου 2ης γενιάς Bromadiolone (0.25%) να χρησιμοποιούνται ετησίως. Αυτά διανέμονται σε επιδοτούμενη τιμή στις τοπικές κοινότητες, οι οποίες στη συνέχεια τα διανέμουν στους αγρότες για τον έλεγχο των τρωκτικών που κάνουν ζημιές στα δέντρα και τις καλλιέργειες τους.
Η χρήση τρωκτικοκτόνων στην ύπαιθρο θέτει σε κίνδυνο τη βιοποικιλότητα και ιδιαίτερα πουλιά, όπως το Αθρωποπούλλι, τα οποία τρέφονται κυρίως με τρωκτικά. Είδη που τρέφονται με τρωκτικά (όπως τα Αθρωποπούλλια) κινδυνεύουν από θάνατο λόγω δευτερογενούς δηλητηρίασης, η οποία μπορεί να προκύψει όταν ένα ζώο καταναλώσει τρωκτικά τα οποία έχουν καταναλώσει δηλητήριο.
Το έργο για το Αθρωποπούλλι
Στόχος του έργου είναι να ενθαρρύνει τη χρήση των Αθρωποπουλλιών για έλεγχο επιβλαβών τρωκτικών στη γεωργία με παράλληλη μείωση των τρωκτικοκτόνων.
Το έργο μας με τα Αθρωποπούλλια ξεκίνησε το 2015, με χρηματοδότηση από το Tasso Leventis Conservation Foundation. Σε συνεργασία με αγρότες και αγροτικές κοινότητες, ξεκινήσαμε την εγκατάσταση τεχνητών φωλιών για τα Αθρωποπούλλια σε διάφορες περιοχές στην Κύπρο σε μια προσπάθεια να μειωθεί η χρήση τρωκτικοκτόνων στην ύπαιθρο και να ενθαρρύνουμε το Αθρωποπούλλι ως βιολογική μέθοδο ελέγχου των τρωκτικών. Από τότε, έχουμε εγκαταστήσει συνολικά 64 τεχνητές φωλιές για Αθρωποπούλλια σε όλη την Κύπρο. Σε αυτό τον αριθμό προστίθενται και οι τεχνητές φωλιές που έχουν εγκαταστήσει η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας, το Τμήμα Δασών και το Τμήμα Γεωργίας, και έτσι σήμερα υπάρχουν περισσότερες από 400 τεχνητές φωλιές εγκατεστημένες σε όλη την Κύπρο.
Παράλληλα διοργανώνονται σχετικά εργαστήρια για διάχυση της γνώσης στους γεωργούς αλλά και στις αρμόδιες αρχές.
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο του έργου είναι η διεξαγωγή έρευνας για τη μελέτη άλλων πτυχών της βιολογίας του Αθρωποπουλλιού και τις επιπτώσεις που αυτές έχουν στους πληθυσμούς των τρωκτικών.
Η Ομάδα Εργασίας για το Αθρωποπούλλι στην Κύπρο
Η χρήση του Αθρωποπουλλιού ως βιολογική μέθοδος ελέγχου τρωκτικών είναι μια πολυχρησιμοποιημένη μέθοδος σε άλλες χώρες. Το Ισραήλ χρησιμοποιεί αυτή τη μέθοδο από τη δεκαετία του 80 και έχει καταφέρει να μειώσει τη χρήση δηλητηρίων κατά 80% από το 2006. Σήμερα στο Ισραήλ υπάρχουν περισσότερες από 4500 τεχνητές φωλιές εγκατεστημένες σε όλη τη χώρα.
Το επιτυχημένο παράδειγμα του Ισραήλ ώθησε την Κύπρο να πάρει αυτή την προσπάθεια ένα βήμα παραπέρα, μέσα από την ανάπτυξη ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για το Αθρωποπούλλι.
Σε συνεργασία με την Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας, το Τμήμα Δασών, το Τμήμα Γεωργίας και τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, δημιουργήσαμε μια εθνική ομάδα εργασίας και καταρτίσαμε το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το Ανθρωποπούλι, το οποίο παρουσιάστηκε στον τότε Υπουργό Γεωργίας, δρα Κώστα Καδή, στις αρχές Ιουνίου του 2020. Ο Υπουργός εξέφρασε τη στήριξή του στο Εθνικό Σχέδιο, το οποίο καθορίζει τις ενέργειες που απαιτούνται για την εφαρμογή του προγράμματος τοποθέτησης τεχνητών φωλιών σε παγκύπρια κλίμακα. Το Σχέδιο περιλαμβάνει δράσεις για την ενίσχυση της έρευνας και της ενημέρωσης και, κυρίως, για τη μείωση της χρήσης τρωκτικοκτόνων.
Από το 2021, η ομάδα εργασίας λειτουργεί επίσημα υπό την αιγίδα του Υπουργείου Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, με ετήσιο προϋπολογισμό. Το BirdLife Cyprus και η Bird Focus Ltd (Zoltan Tolgyesi) αναλαμβάνουν, κατόπιν ανάθεσης, τις εργασίες πεδίου που αφορούν τις τεχνητές φωλιές του Ανθρωποπουλιού και την παρακολούθησή τους. Μέσω αυτής της χρηματοδότησης παρακολουθούμε περίπου 200 τεχνητές φωλιές κάθε αναπαραγωγική περίοδο, από το 2022 μέχρι σήμερα. Στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Δράσης, συνδιοργανώνουμε επίσης δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, όπως η παραγωγή ενημερωτικών φυλλαδίων και ντοκιμαντέρ..
Με ίδιους πόρους, διοργανώνουμε επίσης μικρές εκδηλώσεις για το κοινό σε συνεργασία με κοινοτικά συμβούλια και κυνηγετικούς συλλόγους, διευρύνοντας περαιτέρω την ενημέρωση και συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων.
Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε το Υπουργείο Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης για τη διαχρονική στήριξή του σε αυτό το σημαντικό έργο για τον γεωργικό τομέα της Κύπρου. Εκφράζουμε επίσης τη βαθιά μας ευγνωμοσύνη σε κάθε γεωργό, κοινοτικό εκπρόσωπο και κυνηγετικό σύλλογο που εμπιστεύτηκε το έργο και συνέβαλε καθοριστικά στην εξέλιξή του μέχρι το σημερινό επίπεδο. Χάρη σε αυτές τις συνεργασίες, έχει επιτευχθεί μείωση της χρήσης τρωκτικοκτόνων κατά 39% σε παγκύπρια κλίμακα από την έναρξη του έργου.
Greek 
English