Παράνομη θανάτωση πουλιών: η σκοτεινή πλευρά της Κύπρου

Every year an estimated 25 million birds are illegally killed around the Mediterranean. Cyprus has been assessed as one of the five worst countries with, until very recently, over two million birds killed annually. As the third largest island in the Mediterranean, it is a crucial stopover site for migrating birds, with the incredible passage of millions of songbirds, waterfowl and birds of prey during each spring and autumn. Unsurprisingly, the hunting and trapping of migrant birds is rooted deep in the historical culture of the island. The local dish of Ambelopoulia, consisting of blackcaps and other songbirds, was originally a food supplement. However, bird trapping is no longer about tradition and has become widespread, driven by profit and involving organised crime. This is to fuel the continuing illegal demand for the dish, with diners prepared to pay €80 or more for a plate of a dozen birds.I have worked for the RSPB, the UK BirdLife partner, on wildlife crime for over 30 years and first visited Cyprus in 2000. Since then, I have made many visits to help BirdLife Cyprus tackle the illegal trapping and killing of migrant birds. The Committee Against Bird Slaughter (CABS) and their dedicated team of volunteers have also been highly active in Cyprus for over a decade locating and reporting illegal trapping and shooting sites.Most of my work has been in the UK Eastern Sovereign Base Area (ESBA), along with time at other trapping and shooting hotspots in Cyprus. In 2016, I helped set up a program of covert surveillance on the ESBA and, with the zero-tolerance enforcement by the SBA authorities, it has been highly encouraging to see the levels of bird trapping have been massively reduced. In other parts of Cyprus, it is clear more serious problems with illegal bird killing continue.
Ένα άρθρο γνώμης για την παράνομη θανάτωση πουλιών στην Κύπρο από τον συνεργάτη μας, Guy Shorrock, πρώην αστυνομικό στο Ηνωμένο Βασίλειο και ερευνητή εγκλημάτων κατά της άγριας ζωής στην RSPB (BirdLife στο Ηνωμένο Βασίλειο).

Κοινοποίηση μέσω:

Κάθε χρόνο, υπολογίζεται ότι στην περιοχή της Μεσογείου θανατώνονται παράνομα 25 εκατομμύρια πουλιά. Η Κύπρος βρίσκεται ανάμεσα στις πέντε χειρότερες χώρες στην περιοχή καθώς μέχρι πρόσφατα ο ετήσιος απολογισμός παράνομης θανάτωσης ξεπερνούσε τα δύο εκατομμύρια πουλιά. Ως το τρίτο μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου, η Κύπρος είναι ένας σημαντικός σταθμός για τα μεταναστευτικά πουλιά, καθώς κάθε άνοιξη και φθινόπωρο περνούν από το νησί εκατομμύρια ωδικά, υδρόβια και αρπακτικά πουλιά.

Δεν αποτελεί έκπληξη ότι το κυνήγι και η παγίδευση πουλιών είναι βαθιά ριζωμένα στην ιστορία του νησιού. Το τοπικό «έδεσμα» με την ονομασία «αμπελοπούλια», που αποτελείται τόσο από το είδος του αμπελοπουλιού αλλά και άλλα είδη μικρών πουλιών, ήταν πριν αρκετές δεκαετίες συμπλήρωμα διατροφής. Ωστόσο, η παγίδευση πουλιών δεν έχει πλέον σχέση με την παράδοση. Γίνεται σε μεγάλη κλίμακα με την εμπλοκή του οργανωμένου εγκλήματος και με σκοπό το κέρδος. Αυτό γίνεται για να τροφοδοτήσει τη συνεχιζόμενη ζήτηση για το παράνομο αυτό «έδεσμα», με τους καταναλωτές να προτίθενται να πληρώσουν 80 ευρώ ή και περισσότερα για μια δωδεκάδα πουλιών στο πιάτο.

Εργάστηκα για περισσότερα από 30 χρόνια για την RSPB (BirdLife στο Ηνωμένο Βασίλειο) καταπολεμώντας το έγκλημα κατά της άγριας ζωής. Το 2000 επισκέφθηκα για πρώτη φορά την Κύπρο. Έκτοτε, έχω έρθει πολλές φορές στο νησί για να βοηθήσω το BirdLife Cyprus να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της παράνομης θανάτωσης πουλιών. Στην Κύπρο δραστηριοποιούνται επίσης οι CABS, οι οποίοι, μαζί με την αφοσιωμένη ομάδα εθελοντών τους, εντοπίζουν και καταγγέλλουν τοποθεσίες και περιστατικά παράνομης θανάτωσης πουλιών.

Το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς μου επικεντρώνεται εντός των Βρετανικών Βάσεων στη Δεκέλεια, καθώς και σε άλλα μελανά σημεία παράνομης θανάτωσης πουλιών στο νησί. Το 2016, συνέβαλα στη δημιουργία ενός προγράμματος κρυφής παρακολούθησης εντός των Βάσεων, και, με την επιβολή μιας πολιτικής μηδενικής ανοχής από την αστυνομία των Βάσεων, τα επίπεδα παγίδευσης μειώθηκαν σημαντικά. Σε άλλες περιοχές της Κύπρου όμως εξακολουθούν να υφίστανται σοβαρά θέματα.

Αμπελοπούλλι παγιδευμένο σε δίχτυ με σκοπό την κατανάλωσή του © Guy Shorrock

Το φθινόπωρο του 2022, επισκέφθηκα ξανά την Κύπρο μαζί με έναν συνάδελφο για να βοηθήσω το BirdLife Cyprus και τις αρχές των Βρετανικών Βάσεων. Επισκεφθήκαμε αρκετές φορές μία περιοχή δίπλα στη λίμνη Σορός στο Μενεού, η οποία αποτελεί μέρος της Αλυκής Λάρνακας. Η περιοχή αυτή αποτελεί διαβόητο σημείο παράνομης θανάτωσης πουλιών, ενώ υπάρχουν παράλληλα ανησυχίες για τις υψηλές συγκεντρώσεις μολύβδου στην ίδια τη λίμνη. Το πρόβλημα είναι τόσο ολοφάνερο και επίμονο που αδυνατώ να καταλάβω πώς οι κυπριακές αρχές δεν κατάφεραν να συμβάλουν στη μείωση των περιστατικών παράνομης θανάτωσης στη συγκεκριμένη τοποθεσία. Φέτος, σε συνεργασία με το BirdLife Cyprus και τους CABS καταγράψαμε πολλά θύματα που θανατώθηκαν παράνομα, περιλαμβανομένων πολλών μελισσοφάγων, μιας κράγκας, ενός κλωρκού και ενός δεντροφάλκονου. Όπως θα ανέμενε κανείς, το BirdLife Cyprus και οι CABS ζήτησαν εκ νέου από τον Υπουργό Εσωτερικών και την Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας να απαγορεύσουν την κυνηγετική δραστηριότητα στην περιοχή.

Ένας από τους πολλούς Μελισσοφάγους που βρέθηκαν πυροβολημένοι στη λίμνη Σορός. Η ευθανασία του πουλιού ήταν απαραίτητη λόγω σοβαρών τραυματισμών © Guy Shorrock

Αφού ολοκλήρωσα την εργασία που είχα να κάνω για φέτος, αποφάσισα να κάνω για πρώτη φορά διακοπές στο νησί μαζί με τέσσερις καλούς φίλους που ήρθαν από το Ηνωμένο Βασίλειο για παρατήρηση πουλιών. Αναμφίβολα οι πλείστοι τουρίστες που έρχονται για διακοπές εδώ δεν γνωρίζουν για το πρόβλημα της παράνομης θανάτωσης πουλιών στο νησί, παρόλο που τέτοια περιστατικά συμβαίνουν συχνά σε μικρή απόσταση από κάποιους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς. Αν και οι φίλοι μου γνώριζαν για το πρόβλημα, ήρθαν παρ' όλα αυτά για να παρατηρήσουν πουλιά με την ελπίδα ότι θα έβλεπαν πολλά νέα είδη. Ομολογώ πως ήταν κάπως σουρεαλιστικό για μένα να αφήσω στην "άκρη" τον επαγγελματικό μου ρόλο και να συνεχίσω την παραμονή μου στην Κύπρο ως τουρίστας.

Περνούσαμε ωραία, με καλό καιρό, καλό φαγητό, πολλά πουλιά ενώ κατάφερα να δω επιτέλους και το ενδημικό Θουπί. Δυστυχώς όμως, η σκληρή πραγματικότητα της θανάτωσης πουλιών πάντα παραμονεύει. Προς το τέλος της εβδομάδας, επισκεφθήκαμε μία δημοφιλή τοποθεσία παρατήρησης πουλιών στο Φράγμα της Άχνας κοντά στο Αυγόρου. Καθώς περπατούσαμε περιμετρικά του φράγματος, είδαμε ένα πουλί να σέρνει τις φτερούγες του στο έδαφος. Σύντομα συνειδητοποιήσαμε ότι αυτό το αξιοθρήνητο θέαμα ήταν ένα πολύ σπάνιο (και παγκοσμίως απειλούμενο) Μαυρόφτερο Νεροχελίδονο. Συνήθως καταγράφεται μόνο ένα άτομο του είδους κάθε χρόνο στην Κύπρο. Μόνο δύο φορές είχα δει αυτό το είδος στο παρελθόν, ενώ δύο από τους φίλους μου δεν το είχαν δει ποτέ. Ωστόσο, όταν αντικρύσαμε αυτό το συγκεκριμένο πουλί κανείς δεν χάρηκε.

Ένα σπάνιο Μαυρόφτερο Νεροχελίδονο το οποίο βρέθηκε πυροβολημένο στο Φράγμα της Άχνας © Guy Shorrock

Καταφέραμε να πιάσουμε το κακόμοιρο πουλί, το οποίο ήταν σοβαρά τραυματισμένο και στις δύο φτερούγες από πυροβολισμό. Ήταν ανήμπορο να πετάξει, που αναμφίβολα σήμαινε ότι είχε πυροβοληθεί από κοντινή απόσταση, σε μια περιοχή όπου γνώριζα ότι τέτοια περιστατικά ήταν συχνά. Όλες αυτές τις δεκαετίες μέσω της δουλειάς μου έχω έρθει αντιμέτωπος με πολλά πουλιά που έχουν θανατωθεί ή τραυματιστεί παράνομα. Μερικές φορές οι τραυματισμοί είναι τόσο σοβαροί που η ευθανασία είναι απαραίτητη και η μόνη επιλογή. Αν και αυτά τα γεγονότα δεν είναι ποτέ ευχάριστα, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτή η εξοικείωση δημιουργεί μια απόσταση από τη φρικτή πραγματικότητα. Για μένα, ο τραυματισμός αυτού του πουλιού ήταν ένα γνώριμο σενάριο, και για άλλη μια φορά αναγκάστηκα να κάνω ευθανασία σε ένα όμορφο πουλί το οποίο κάποιος είχε πυροβολήσει άκαρδα και μόνο για το σπορ. Όσο για τους φίλους μου, αυτοί βρίσκονταν στην Κύπρο ως τουρίστες. Αυτό το συγκλονιστικό γεγονός τους έφερε αντιμέτωπους με τη σκοτεινή πλευρά της Κύπρου και έδωσε ένα θλιβερό τέλος στις διακοπές μας. Αυτή η απερίσκεπτη και παράνομη θανάτωση πουλιών θα συνεχίσει να αμαυρώνει το όνομα της Κύπρου καθώς και άλλων μεσογειακών χωρών.

Τελικά, αυτοί που εγκληματούν εις βάρος της άγριας ζωής δεν διαφέρουν από τους υπόλοιπους εγκληματίες. Εκμεταλλεύονται την αδυναμία. Σε αυτή την περίπτωση, εκμεταλλεύονται την αδυναμία όσων ανθρώπων είναι πρόθυμοι να πληρώσουν για να καταναλώσουν αμπελοπούλια, την αδυναμία στον νόμο και την αδυναμία στην επιβολή του. Κυρίως όμως εκμεταλλεύονται την αδυναμία που υπάρχει στην πολιτική βούληση ώστε να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το πρόβλημα και να καταστεί αυτή η συμπεριφορά κοινωνικά μη αποδεκτή. Φέτος, είχα την τύχη να παραστώ στα εγκαίνια της συλλογικής έκθεσης "Κοτσινόχωμαν" (Red Soil) στη Λεβέντειο Πινακοθήκη στη Λευκωσία. Η έκθεση παρουσίασε το πρόβλημα της παράνομης θανάτωσης πουλιών στην Κύπρο με έναν ευφάνταστο και προκλητικό τρόπο. Ας ελπίσουμε ότι αυτού του είδους οι καλλιτεχνικές πρωτοβουλίες θα συμβάλουν στην ευαισθητοποίηση του κόσμου και θα ενθαρρύνουν μια αλλαγή στη στάση των υπευθύνων λήψης πολιτικών αποφάσεων. Αυτό είναι ζωτικής σημασίας, αν θέλουμε να βελτιώσουμε τις πιθανότητες επιβίωσης εκατομμυρίων πουλιών που περνούν από την Κύπρο κάθε χρόνο.

 

Ο Guy Shorrock, πρώην αστυνομικός στο Ηνωμένο Βασίλειο, ξεκίνησε να εργάζεται για RSPB (BirdLife στο Ηνωμένο Βασίλειο) ως ερευνητής εγκλημάτων κατά της άγριας ζωής το 1991. Για περισσότερα από 30 χρόνια εργάστηκε για την καταπολέμηση της παράνομης θανάτωσης και εμπορίου άγριας ζωής βοηθώντας τις αρχές να φέρουν ενώπιον της δικαιοσύνης πολλές υποθέσεις. Έχοντας πρόσφατα συνταξιοδοτηθεί, τώρα εργάζεται ως εθελοντής στηρίζοντας δράσεις για την προστασία της φύσης σε Ηνωμένο Βασίλειο και Κύπρο. Στην Κύπρο, έχει έρθει συνολικά δέκα φορές προς στήριξη του BirdLife Cyprus και των προσπαθειών του για αντιμετώπιση της παράνομης θανάτωσης πουλιών.

Υιοθέτησε ένα πουλί

Κάνε εισφορά

Γίνε Μέλος

elGreek
Scroll to Top