Νέα

Ο ταξιδιάρης Γύπας με τη σήμανση 'CAA'

Η ιστορία ενός Γύπα με πομπό GPS που ταξιδεύει την Κύπρο απ' άκρη σ' άκρη.
Share on facebook
Share on twitter
Share on email

Πρώτα, μια μικρή εισαγωγή στο θέμα.

Οι Γύπες έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της παρακολούθησης των κινήσεων των πουλιών (οικολογία της κίνησης). Χάρη στο μεγάλο τους σώμα και στα μακρινά τους ταξίδια, χρησιμοποιήθηκαν ως μοντέλα στις πρώτες δοκιμές αρχικά πολύ βαρύτερων πομπών GPS σε πουλιά. Χάρη σε αυτή την τεχνολογία, τώρα γνωρίζουμε πολύ περισσότερα για τις επικράτειες των πουλιών αυτών και τις μεγάλες αποστάσεις που μπορούν να καλύψουν. Χρησιμοποιώντας ανοδικά ρεύματα ζεστού αέρα (θερμικά), μπορούν να αποκτήσουν μεγάλο ύψος χωρίς φτεροκοπήματα, εξοικονομώντας έτσι ενέργεια και πραγματοποιώντας ταξίδια μεγάλων αποστάσεων προς αναζήτηση τροφής.

Κατά τη διάρκεια του προγράμματος LIFE "Ζωή με τους Γύπες", θα τοποθετηθούν πομποί GPS σε ένα μεγάλο δείγμα του τρέχοντος πληθυσμού, καθώς και σε όλα τα πουλιά που θα εισαχθούν από την Ισπανία για την ενίσχυση του πληθυσμού. Ήδη, η ομάδα του προγράμματος έχει τοποθετήσει πομπούς σε 4 Γύπες για να κατανοήσει καλύτερα τη συμπεριφορά και τις κινήσεις τους.

Ένας Γύπας με πομπό GPS λίγα λεπτά πριν την απελευθέρωσή του © E. Karatzia

Τόσο στην Κύπρο όσο και σε άλλες χώρες, οι Γύπες ξεκινούν τα ημερήσια ταξίδια τους στη μέση της ημέρας, όταν τα θερμικά ρεύματα είναι πιο έντονα. Σύμφωνα με μελέτες, αλλά και σύμφωνα με την παρακολούθηση των κινήσεων των Γυπών στην Κύπρο, οι αποστάσεις που διανύουν οι γύπες αυξάνονται την άνοιξη. Ωστόσο, αυτή η συμπεριφορά δεν ισχύει για όλα τα άτομα του πληθυσμού. Συγκεκριμένα, τα πουλιά που αναπαράγονται μένουν κοντά στις αναπαραγωγικές αποικίες τους, ενώ τα άλλα εγκαταλείπουν τις αποικίες και αρχίζουν να περιπλανώνται προς αναζήτηση τροφής και για να εξερευνήσουν νέες περιοχές.

Και τώρα, η ιστορία του CAA...

Ο “CAA” είναι ένας Γύπας άγνωστου φύλου που γεννήθηκε το 2013 στην Κρήτη και μεταφέρθηκε την ίδια χρονιά στην Κύπρο μαζί με άλλους Γύπες στο πλαίσιο του έργου "ΓΥΠΑΣ" για την ενίσχυση του κυπριακού πληθυσμού. Αφού πέρασε ένα χρόνο και μερικούς μήνες σε ειδικό κλωβό εγκλιματισμού τον οποίο διαχειρίζεται η Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας, το πουλί απελευθερώθηκε πίσω στη φύση τον Φεβρουάριο του 2015. Χάρη στο πρόγραμμα "Ζωή με τους Γύπες", τον περασμένο Σεπτέμβριο o CAA εξοπλίστηκε με πομπό GPS και έτσι η ομάδα του προγράμματος παρακολουθεί στενά και τακτικά τις κινήσεις του, καταγράφοντας πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με την επικράτεια και τις περιοχές τροφοληψίας του.

Από τους 4 Γύπες που είναι σήμερα εξοπλισμένοι με πομπούς GPS, ο "CAA" φαίνεται να είναι ο πιο ταξιδιάρης. Σε λιγότερο από δύο μήνες (Μάρτιος-Απρίλιος), ταξίδεψε μακρύτερα από όλους τους Γύπες που φέρουν πομπό, καλύπτοντας συνολικά 4.683 χλμ. Δεύτερος έρχεται ο «Ίκαρος», ένα Γύπας ηλικίας 4 χρονών που κάλυψε περίπου 3.220 χλμ.

Τα δεδομένα από τους πομπούς GPS έχουν δείξει ότι ο "CAA" επισκέφθηκε περιοχές που δεν επισκέφθηκαν τα άλλα τρία πουλιά (για την περίοδο που φέρουν πομπό). Ωστόσο, στο παρελθόν, κρητικά πουλιά που εισήχθησαν στην Κύπρο στο πλαίσιο του έργου «ΓΥΠΑΣ» είχαν επισκεφθεί παρόμοιες περιοχές. Οι περισσότερες από αυτές τις περιοχές βρίσκονται μακριά από το συνηθισμένο εύρος του πληθυσμού. Μέσα στους δύο αυτούς μήνες, ο “CAA” κάλυψε σχεδόν ολόκληρη την ακτογραμμή της Κύπρου, εξερευνώντας περιοχές όχι τόσο κοινές για το είδος, όπως η Λευκωσία, η Λάρνακα, η Αμμόχωστος, ακόμη και η Κερύνεια, πετώντας πάνω από τα βουνά του Πενταδακτύλου. Σε ένα του ταξίδι, το πουλί ταξίδεψε από την Επισκοπή κατά μήκος των ακτών της Λεμεσού, της Λάρνακας, της Αμμοχώστου και διανυκτέρευσε στο Ριζοκάρπασο. Την επόμενη μέρα, επέστρεψε στην Επισκοπή ακολουθώντας την ίδια διαδρομή. Επιπλέον, ο “CAA” επισκέφθηκε άλλες ιστορικές περιοχές τροφοληψίας και αναπαραγωγής του είδους στο νησί. Εξερεύνησε επίσης περιοχές στην επαρχία Πάφου, όπως η Πόλη Χρυσοχούς, και έφτασε μέχρι την άκρη της χερσονήσου του Ακάμα.

Όσα περισσότερα γνωρίζουμε για τη συμπεριφορά των Γυπών και τις κινήσεις τους, όπως οι αποστάσεις που καλύπτουν κάθε μέρα και πώς αλλάζουν οι χώροι κουρνιάσματος και τροφοληψίας ανάλογα με την εποχή, τόσα περισσότερα μπορούμε να πετύχουμε για τη διατήρηση του είδους. Η ομάδα του προγράμματος θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις κινήσεις των πουλιών καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος για να αξιολογήσει τη χρήση των ταϊστρών, τη χρήση ιστορικών αποικιών αναπαραγωγής και το επίπεδο εγκλιματισμού των εισαγόμενων Γυπών από την Ισπανία για την ενίσχυση του μειωμένου πληθυσμού.

Η στιγμή της απελευθέρωσης του CAA © Silvio A. Rusmigo

Μέχρι στιγμής, τα ταξίδια του CAA δείχνουν ότι το είδος μπορεί εύκολα να ταξιδέψει για να εξερευνήσει ολόκληρη την Κύπρο. Αυτό δείχνει ότι αν οι συνθήκες ήταν ευνοϊκές (επίπεδο πληθυσμού, διαθεσιμότητα τροφής σε περισσότερες περιοχές, μείωση της ενόχλησης σε πιθανούς χώρους φωλιάσματος, μείωση της χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων) οι Γύπες πιθανόν να εξερευνούσαν νέες περιοχές και να χρησιμοποιούσαν ξανά ιστορικές περιοχές για αναπαραγωγή και τροφοληψία, μεγαλώνοντας έτσι την επικράτεια τους στο νησί.

elGreek
Scroll to Top